Zapalenie opon mózgowych to potoczna nazwa zespołu chorobowego zwanego zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych. Jest to bardzo poważna choroba wymagająca podjęcia natychmiastowych działań, gdyż nie leczona, w większości przypadków, prowadzi do śmierci. Zasługuję ona na szczególną uwagę ze względu na lokalizację zmian chorobowych.

Stan zapalny tkanek miękkich, znajdujących się zaraz pod kośćmi czaszki i bezpośrednio osłaniających tkanki mózgu może być wywołany przez infekcje lub też może stanowić reakcję na niektóre farmaceutyki. Zazwyczaj zapalenie opon mózgowych ma podłoże bakteryjne. Może ono być jednak także wywoływane przez niektóre wirusy czy grzyby. Więcej o etiologii zapalenia opon mózgowych znajdziesz tutaj >>> Przyczyny zapalenia opon mózgowych. Bakterią najczęściej wywołującą chorobę jest Gram dodatni paciorkowiec Streptococcus agalactiae (często wywołuje też zapalenie płuc). Kolonizuje on głównie układ pokarmowy i moczowo-płciowy. Może powodować to infekcje podczas porodu. Zapalenie opon mózgowych u noworodka zakażonego w ten sposób rozwija się po ok. 3 tygodniach.

Streptococcus agalactiae - najczęstsza przyczyna zapalenia opon mózgowych

Streptococcus agalactiae – najczęstsza przyczyna zapalenia opon mózgowych, źródło: Wikimedia Commons, autor: NaraPandora.

Objawy zapalenia opon mózgowych

Do najczęściej spotykanych objawów zapalenia opon mózgowych zalicza się silne bóle głowy i gorączkę (często szybko się rozwijającą). Zazwyczaj powyższym symptomom choroby towarzyszą także zmiany w psychice pacjenta i jego reakcji na bodźce. Niejednokrotnie obserwuje się u chorych światłowstręt, rozdrażnienie czy problemy z wysławianiem. Więcej o objawach zapalenia opon mózgowych znajdziesz tutaj >>> Objawy zapalenia opon mózgowych. Objawy są zależne od źródła choroby, inne dla schorzenia o etiologii bakteryjnej inne dla infekcji wirusowych. W Polsce częstym źródłem zakażeń są kleszcze – poniżej krótki film o objawach odkleszczowego zapalenia opon mózgowych.

Leczenie

Zapalenie opon mózgowych wymaga specjalistycznego leczenia prowadzonego w placówce szpitalnej. Decyzja o działaniach terapeutycznych podejmowana jest na podstawie ogólnego stanu pacjenta, przyczyny choroby oraz kilku innych czynników. Wcześnie podjęte i właściwie prowadzone leczenie daje pacjentowi spore szanse całkowitego wyzdrowienia. Dużą rolę odgrywa w tym przypadku zastosowanie antybiotyko-terapii, gdyż przed odkryciem antybiotyków większość przypadków zapalenia opon mózgowych kończyła się zejściem śmiertelnym. Więcej o leczeniu zapalenia opon mózgowych znajdziesz tutaj >>> Leczenie zapalenia opon mózgowych

Prewencja

Skuteczną metodą prewencji zapalenia opon mózgowych jest szczepienie ochronne. Szczepionka przeciwko patogenom wywołującym zapalenie opon mózgowych wchodzi w skład obowiązkowego programu szczepień ochronnych wieku dziecięcego. W wielu krajach udało się całkowicie wyeliminować niektóre drobnoustroje wywołujące tę chorobę.

Statystyki dotyczące choroby

  • Śmiertelność w USA szacuje się na ok. 11%.
  • Tylko na terenie Stanów Zjednoczonych rocznie na zapalenie opon mózgowych zapada ok. 1500 osób. W krajach trzeciego świata liczba ta jest znacznie większa.
  • W 2009 w krajach podwyższonego ryzyka – w Afryce zanotowano 88 199 przypadków choroby.
  • Największa odnotowana epidemia choroby miała miejsce w latach 1996-1997 w Afryce subsaharyjskiej. Na chorobę tą zapadło 250 000 osób, 25 000 zmarło w wyniku infekcji.
  • Według obliczeń Światowej Organizacji Zdrowia aby opanować chorobę w samej tylko Afryce potrzebne jest 20 mld dolarów amerykańskich rocznie na szczepionki i leczenie.
Czytaj także:
Objawy zapalenia opon mózgowych
Leczenie zapalenia opon mózgowych
Przyczyny zapalenia opon mózgowych